ZUURKOOL
Wiej nuumt mien oom Harm ‘Harm de Verrukkelijke’ umdat hij zo machtig mooi kan vertellen en een fijn gevuul veur humor hef. Veurig zommer hatte oons neafie Jan Jaap Wouter weer is prachtig bie de spillebeene. Jan Jaap Wouter is het brein van de femilie, studieheufd van oons geslacht en absoluut koploper bie de wiesneuzen. Hij is zo’n vernemstig biedehaandtie, da’j oe ofvroagt of ze veur zoiets wel kinderbieslag kriegt.
Maar, wiesneuze of niet, mien oom Harm had hum weer flink bie de geleerde beene.
Det gung zo:
Veurdat een verjoardag van mien tante begun, leupe wiej met mekaar nog eam deur ’n moestuin van mien oom Harm. Wiej taxeert dan de gruunte, wisselt ’n hoop ervaringen uut en kuiert zo rustig voort. Mien oom Harm leup veurop en passeern met brede armzwaaien ’n flinken zwarfkei den hij bie het begin van het gruuntelaand had neer e’zet.
“En gruujn det zö’j” had Harm der in mooie sierletters op e’schilderd.
Niet helemoal toevalligerwieze kwam het gesprek eam later op zuurkool terechte. Een gerecht woar mien neafie Jan Jaap Wouter steilgek op is en det wus mien oom ook deksels goed.
“Wie mut ter nog zuurkoolplanten hebben?” reup hij toen het gezelschap ’n moestuin uut wol lopen.
“Ik heb ter völs te völle van” schreeuwen hij.
Jan Jaap Wouter wus niet wat hij heurn; het water leup hum al deur het hapgrage mundtie. Begerig warken hij zich langs het peloton van ooms en tantes hen, net zolange tot hij in de kopgroep plaats had e’nömmen. Toen oom Harm hum doar vernam, stokkern hij de boele nog iets op.
“Met ’n slagersrookworst der bie is zuurkool bassent lekker en barre gezond.”
JJW begun te kwijlen. Hij trök oom Harm stevig an de mouwe van zien sporthemp en Harm keek zegevierend op het studentikoze heufie neer.
“Wol ie wat van die mooie zuurkoolplanten hebben mien jong’n?” vreug hij völs te hard zodat hij zeker wus dat iedereene op de heugte was van de gang van zaken. Jan Jaap Wouter knikken, ziene gulzige eugies glummen der van. As ’t mos, deu hij ter plekke een moord veur een stuk of wat van die sappige plantjes.
Mien verrukkelijken oom Harm graaien met ziene grote haande deur een berre sjalotten en trök links en rechts wat van die vervelend kwekkel uut de grond.
“Hier he’j der nog een paar” schreeuwen hij vriegevig: “Wiej hebt der zat.”
Jan Jaap Wouter was meer dan tevreane, met beide haande heul hij ’n fossen kwekkel vaste en parmantig leup hij der met vort.
“Deank ter umme jong” reup Harm hum nog noa: “Da’j die planten alleene azien geeft en nooit gin water.” JJW, oons geleerde studiepikkie, knikken met zien hoogbegaafde heufd, hij zol de planten keurig verzorgen in zien eigen balkon-moestuintje.
“En met een wekke of drie he’j volop zuurkool” ginnegappen oom Harm nog eam verdan.
De tantes en ooms glimlachen nog iets noar JJW en schuufeln tevreane verder.
Neafies met minder studiekwaliteiten heuln de mond stief dichte; zie gung’n an toafel veur ‘n mooin verjoardag.
SPREUKENKALENDER.
Op oonze WC begunne wiej dit nieuwe joar met een kaal en löög stukkie karton an de muure. Het broene schildtie was helemoal maagdelijk en was alleene nog deurboord deur twee glimmende nietjes. Oonze Twentse spreukenkalender was deur zien blaagies hen. De 365 vellegies waarn op. De (on)wiesheden veurbie. Gin meanse bie oons in huus vun det heel arg. De samensteller van den kalender hef hard psychische hulpe neudig, mean´n mien zunne en hij ondersteunen die meaning deur op het lööge kartunnegie te schriem: “Het wc-papier hangt noe an de aandere kaante”.
En toen begun ´t gelazer. Ineens mos iedereene op det kartonnegie kalken. De hele femilie bedach spreuken die noa de ontlasting an het grieze karton wörden toevertrouwd. Ik zal ze oe niet ollemoal nuum’n, niet umdat ze grof of onsmakelijk bint, maar ie mut mangs greanzen anbrengen in verhaalties as disse.
Noa den eersen bosschop van mien zunne, verschenen der een stuk of wat flauwigheden zoas: “Mien va köj buutn de wc ook wel roeken” en meer van det wark.
Ach, ie nemt det veur lief en ie probeert de persoonlijke anvallen te pareern met wat ruumere teksten, zoas: “Aj de bokse onderan de beene hebt, dan hebt ze oe zo te pakken” of: “Better een löögen kalender as een volle onderbokse.”
Maar noa een paar daang wörden de klank serieus, zozeer zelfs dat mien dochter op een dag verontwaardigd schreef: “zelfs op ’n pot köj sommigen in de weg zitten.” Kennelijk had mien zunne heur stoelgang op e´jaagd um een nieuwe tekst an het kartunnegie toe te können voeng. Toch ontstun der noa enige tied zelfs een soort van dialoog tussen hum en mie, weliswoar via ’n pot en met ´n luchie, maar toch. Mien zunne was het geklodder duudelijk een bettie zat, want hij schreef enigszins vermanend: “’n Pot is bedoeld um op te poepen, niet um te schriem!” Doar had den jong geliek in, primair is ´t toilet bedoeld um oen behoefte op te doen en verder gin fletuutn.
Maar: “’n pot is ter ook um op te zeiken,” schreef ik doarop dubbelzinnig. Mien zunne greep disse kaans met beide haande an en noteern op den oalen spreukenkalender: “Dan mag ie hier ‘n heeln dag wel zitten!”
Ha lekker stuk,
roept hij met blij gezicht.
Welnee, zegt zij,
ik word te dik,
ik schrik van mijn gewicht.
Ha lekker dik stuk,
roept hij dan
en grinnikt daarbij licht.
Dan wordt ze boos
en smijt ontstemt
de badkamerdeur dicht.
Mijn hart
Wees stil mijn jachtig hart,
doe het maar rustig aan.
Je klinkt toch zo verward,
wat is je aangedaan?
Was ik te druk, at ik te vet,
of was het toch de alcohol.
Ging ik weer te laat naar bed
of eist de stress alweer zijn tol?
Mijn hart, mijn bron van regelmaat,
je hoort bedaard te zijn.